Woar n klein, toevalleg tot stand kommen gesprekje al niet goed veur is.
Ien et leste joar dat Moarum nog n zulfstandege gemeente was, was mien paspoort der aan toe om verlengd te worden. Et was distied van t joar, half augustus, en t zulfde weer as bij ons ien Nijbert vandoag: warm, knap warm, de tempertuurmeters lopen hier vanmirreg op tot n dikke 28 groaden.
Reden dat ik der die dunderdagmörgen al op e tied bij was ien ons olle gemeentehuus aan e Mölnstroat ien et centrum van Moarum. t Was nog vroeg, om negen uur zol et loket Burgerzoaken opengoan, mor toen k vief menuten over negen toe de lange gang ien stapte richteng et loket, zag ik dreks as da k niet de enege was die vroeg kommen was. Der wadden bliekboar meer minsken die vanwege heur vekaansie et legitimoatsie bewies ien order moaken lieten. Met aandere woorden: der ston al n rieg, zo vroeg al. Ien aal geval drie man stonnen veur mij al te wachten. En e persoon die net holpen wer har bliekboar n boel tied neudeg, want de ene vroag noa de aandere wer oafvuurd op de doame achter et gloazen roam van et loket. Et schoot niet op.
Mor dat hinderde op zuchzölf niet, want achter mij was n mantje kommen te stoan die ok gien hoast har. Hij dochde bij humzulf: ik heb et nou mooi aan tied om eefkes n gezelleg proatje te begunnen. Want a-je gezelleg aan t kletsen binnen dan gijt e tied aanzienlek gauwer veurbij as dat je stokstief ien e rieg stoan, en op et lest last van joen benen kriegen.
Ik haar et dreks al ien e goaten, dit was n sympathieke man, die dudelek older was as ik. Dat bleek ok wel toen hij mij vroeg of ik messchien net as hij ien Moarum geboren was. Nee, zee ik, ik woon hier ienmiddels al meer as viefenderteg joar, mor geboren bin ik hier niet. Ik kom uut n andere regio mor wel uut et Noorden van ons laand: ik bin geboren ien Zuud-Oost Drenthe, mor mien middelboare schooltied heb ik deurbrocht ien Ter Oapel, en dat was toen en is nou nog aal pervinzie Grunnen. We kregen et over de scholen ien die tied toen ik vertelde dat ik mien warkzoame leven leroar Engels west was. Hemmen joe de HBS doan, vroeg de man? Nee, ik bin begonnen op de christeleke Mulo ien Ter Oapel, beter bekend as de school van directeur Knoop – en doarnoa har ik ien de vierde klas van de HBS kommen moeten, mor die wer precies op dat moment opheven en ging over ien Havo en Atheneum.
Ah, zee de man achter mij, wacht eefkes hur: Knoop zeggen joe? Schooldirekteur? Dat is hier n hiel bekende noam, en wel omreden dat er hier ien Moarum geboren is. Ik bin zulf ok al de jongste niet meer, mor mien olders hebben Knoop goed kend, as jongevent al. Hij kwam uut n hiel goed en hard warkend gezin hier ien Moarum. Toen vroeg ik: hemmen we et nou over dezulfde persoon? Onze direkteur hiette S. Knoop. Dat kin kloppen, zee de man achter mij. Hij har nogal n biebelse veurnoam: Salomon. Mor hier ien Moarum wer der gewoonlek Sale nuimd.
Dat von ik mooi om te heuren, want op school wer der fluusterd dat er Salomo hiette. En die noam wer deur de schoolgoande jeugd meestentieds oafkört tot Ome Sam, want joe wieten ok wel hoe pubers binnen, zee ik.
Nou, zee t mantje achter mij: ze konnen zeggen wat ze wollen, die snötneuzen, mor Sale was n hiel dapper mantje. Want wat er veur zien kuzen kreeg ien zien jeugd was niet mizzelek. Zien pabbe overleed toen Sale net zestien joar worden was. En toen moes zien Mamme et allinnig redden, met et gezien woar Sale de oldste was. Mor ik zal joe zeggen, zee mien achterbuurman ien e rieg: hij was n aldernoast flink jonkje. Mien olders vertelden dat Sale votdoalek noa et overlieden van zien pabbe met n gruintekar deur Moarum fietste om Mamme te helpen geld te verdienen veur heurzulf en heur kiender. En toen i-der noa zien Mulo-opleiding noar de kweekschool goan, en veur zover mien olders dat correct heurd harren wa-der onderwiezer worden ien Azzen. En veul loater i-der toen uuteindelek leoraar aan een Mulo worden, en nog loater direkteur.
Ik von et een machteg ienteressant verhoal, en heb de man achter mij vriendelek bedankt veur dit mooie verhoal. Toen was ikzulf aan e beurt veur t verlengen van mien paspoort, en hemmen de man en ik Moi tegen nkander zeid.
Klein, mor dapper. Zoiets liet de Moarumer achter mij deurschemeren. En dat klopte hielemoal met de iendruk die wij as scholieren van meneer Knoop harren – en dat scheelde niet bar veul met de iendruk die onze leroaren van hum harren: ok al was Knoop mor 1.67 meter, hij har de wiend er flink onner! Ok de leroaren harren heileg ontzag veur hum. Ik zat bij wiskunde ien t veurste bankje toen onner de les de leroar Engels ons lokoal ien stapte en op fluustertoon iets tegen zien collega zee: ik moet eigenlek vandaag wat eerder naar huis, zee de man van Engels. Denk je dat dit gaat lukken bij Knoop? De wiskundeleroar zee: niet vragen, dat lukt echt niet bij Knoop. Bespaar je de moeite maar.
Ondanks dat er wat star was as schooldirecteur, mog elk en een Knoop groag lieden. Hij was n uutmuntende leroaar, die hiel veul veur zien school en zien leerlingen over har. Hij was zo gedreven ien zien wark dat bij de joarlekse mondelinge eindexoamens ien Emmen zien school deurgoans as een van de besten uut de regio Zuud-Oost-Drenthe en Zuud-Oost Grunnen uut de bus kwam. Wij werden deur onbekende leroaren examineerd, en moggen beslist niet zeggen dat wij leerlingen van de school van Knoop wadden, want dan kon et wel es weden dat ze ons bewust moeileker vroagen stellen zollen.
Knoop kon ondanks zien bescheiden lengte hiel best met moeileke en dwarse leerlingen over weg. Hij was beslist niet baang, zulfs niet veur de alder slimste etterbal van de school die soamen met drie andere jongknoapen as exoamenstunt de splinternije auto van e wiskundeleroar eefkes uut zien parkeervak noast de school tild harren en hum eefkes op n vak doarnoast weer hinne zat harren, met as gevolg dat de nije auto dreks noar de garage kon, want e versnellingsbak was veur goed noar zien grootje.
n Stuk of derteg leerlingen stonnen der bij toen Knoop de leider van e mispunten die tegen de 1.94 was zodoaneg met woorden strafte dat er volgens de getugen elke tien seconden tien centimeter kleiner wer.
Zien bescheiden lengte was veur Knoop gien probleem, hij kon ze allemoal de boas.
En ien Moarum kinnen ze der nog aal groots op weden dat heur Sale uut Moarum n noam verworven har die dizze doagen nog regelmoateg met respekt uutsproken wordt ien Ter Oapel en wiede omgeving!